Informacja o stanie prac nad Strategią Rozwoju Miasta
Siemianowice Śląskie

Wprowadzenie

Władze samorządowe Siemianowic Śląskich dysponują trzema dokumentami, określającymi wieloletnie kierunki działań na poziomie strategicznym. Są to:

Strategia rozwoju miasta na lata 1997-2015, opracowana w roku 1997
Koncepcja rozwoju Siemianowic Śląskich do roku 2002, opracowana w roku 1999
Program aktywizacji gospodarczej gminy górniczej, opracowany w roku 2000

Niniejszy materiał opracowany został w oparciu o wymienione wyżej programy i aktualne dane statystyczne. Jego uzupełnieniem będą karty projektowe zawierające budżet i harmonogram ujętych w strategii przedsięwzięć.

Ogólne informacje o mieście

Siemianowice Śląskie - współcześnie są miastem na prawach powiatu, liczącym 75 tys. mieszkańców, posiadającym 25 km2 powierzchni. Położone są na południu Polski w centrum aglomeracji górnośląskiej, niecałe 30 km od lotniska międzynarodowego w Pyrzowicach, graniczą z miejscowościami: Katowice, Chorzów, Piekary Śląskie, Wojkowice, Czeladź. Połączenia z sąsiednimi miejscowościami zapewnia komunikacja autobusowa i tramwajowa.

W odległej przeszłości Siemianowice były osadą rolniczo-rybacką, co upamiętnia herb miasta. Podobnie wioskami rolniczymi były dzisiejsze dzielnice miasta: Bytków (posiadający datowane na rok 1298 pierwsze historyczne potwierdzenie istnienia), Michałkowice, Bańgów i Przełajka. W XIX wieku cały rejon zaczął przekształcać się w prężny ośrodek przemysłowy, a pierwsza kopalnia węgla kamiennego "Leśna" powstała już w 1786 roku w Bytkowie. Współczesną rangę tej dzielnicy wyznacza fakt lokalizacji na jej terenie siedziby Katowickiego Oddziału Telewizji Polskiej.

Prawa miejskie Siemianowice Śląskie otrzymały w roku 1932. Istniały tu wówczas m.in. cztery kopalnie węgla kamiennego, huty - żelaza, cynku i szkła, fabryki - kotłów parowych oraz śrub i nitów, dwie gazownie i browar. Aż po przełom XX i XXI wieku, kiedy to zlikwidowano tutejsze górnictwo, Siemianowice Śląskie określane były miastem węgla i stali. Pomimo dominacji ciężkiego przemysłu, nosiły także zawsze miano miasta zieleni, a to za sprawą licznych parków, z których najpiękniejszymi są Park Miejski, Pszczelnik, Bażanciarnia i Park Górnik.
 Szeroko w kraju i za granicą znane jest tutejsze Centrum Leczenia Oparzeń. Wysoki poziom medyczny reprezentują miejscowy szpital i lecznictwo otwarte. Miasto posiada ekologiczne składowisko odpadów komunalnych Landeco (inwestor z Włoch) oraz nowoczesną oczyszczalnię ścieków.

Analiza sytuacji społecznej i gospodarczej

1. Liczba mieszkańców

Tabela nr 1:Liczba mieszkańców w ostatnich siedmiu latach 
1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	
77874	77820	76854	76077	75815	75202	73906	

W ostatnich latach liczba mieszkańców Siemianowic Śląskich ulega powolnemu, ale stałemu zmniejszaniu. 

2. Wiek ludności

Tabela nr 2: Struktura wieku mieszkańców Siemianowic Śląskich w ciągu ostatnich trzech lat    (w %)

wiek w latach	2001	2002	2003	
0-17	20	18,5	18,5	
18-64	65,5	68	69	
>65	14,5	13,5	12,5	

W ostatnich latach zwiększeniu uległa liczba osób w wieku produkcyjnym, co jest jednym z czynników wzrostu skali bezrobocia. Równocześnie możemy mówić o powolnym starzeniu się społeczności Siemianowic Śląskich. Podana wyżej struktura niewiele różni się od struktury wieku mieszkańców innych miast województwa śląskiego

3. Podmioty gospodarcze

Tabela nr 3 Liczba podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w Referacie Działalności Gospodarczej w Urzędzie Miasta w ciągu ostatnich jedenastu lat
	1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	
Ogółem	2049	2293	2567	2900	3174	3477	4134	4146	5155	5564	5940	

Liczba podmiotów gospodarczych systematycznie ulega zwiększeniu, przy czym zdecydowaną większość spośród nich stanowią małe firmy zatrudniające do 5 osób, najczęściej będące firmami jednoosobowymi. Wśród siemianowickich firm zdecydowanie najczęściej reprezentowany jest handel, w dalszej kolejności usługi budowlano – instalacyjne oraz transportowe.
Liczba zarejestrowanych podmiotów nie odzwierciedla ilości firm faktycznie funkcjonujących na terenie miasta. Część osób zgłaszających działalność nie podejmuje jej lub zgłasza w Urzędzie Skarbowym jej zawieszenie. 
W porównaniu do roku ubiegłego zdecydowanie mniejsza ilość przedsiębiorców rezygnuje z prowadzenia działalności. Wśród nowo uruchomionych działalności przeważa handel obwoźny, branża budowlana, handel w branży przemysłowej, kursy języków, marketing, pośrednictwo finansowe itp. Na przestrzeni 2002 roku 703 przedsiębiorców dokonało zmian w prowadzonej działalności, natomiast w okresie 9 m-cy br. takich zmian odnotowano 185.
Z myślą o przedsiębiorcach podejmujących działalność gospodarczą po raz pierwszy opracowano i wdrożono w życie projekt uchwały zwalniającej te osoby z opłat – z czego skorzystało 126 osób. Z opłaty tej zwolnione są również osoby podejmujące działalność gospodarczą , a zarejestrowane jako bezrobotne w Powiatowym Urzędzie Pracy – zwolnienie takie objęło 110 osób. Jest to sytuacja korzystna i potwierdzająca fakt, że część osób bezrobotnych podejmuje działalność gospodarczą oraz tworzy miejsca pracy dla siebie i dla innych. 
Przedsiębiorcom podejmującym działalność gospodarczą oraz już działającym Urząd Miasta oferuje lokale użytkowe, które można uzyskać w drodze przetargu lub po znacznie niższych cenach w konkursach ofert. W 2002 r. zagospodarowano w ten sposób 39 lokali, a w 2003 r. 18.
Dużym zainteresowaniem cieszy się również propozycja ulg czynszowych z tytułu remontu lokalu użytkowego wykonanego we własnym zakresie przez najemcę. W 2002 r. z tej formy rekompensaty skorzystało 19 przedsiębiorców, a w 2003 r. 9. Realizacja ulg nie tylko obniża koszty działalności przedsiębiorstwa, ale również korzystnie wpływa na estetykę lokali i kamienic.
Duża część osób pracujących w Siemianowicach zatrudniona jest jednak nadal w większych zakładach pracy - przedsiębiorstwach państwowych i spółkach prawa handlowego. 
Aktualnie do najważniejszych przedsiębiorstw w mieście należą:
Wojskowe Zakłady Mechaniczne (producent transporterów opancerzonych),
Huta "Jedność" (rury bez szwu) – w likwidacji,
Katowickie Zakłady Wyrobów Metalowych (krajowy lider sprzętu przeciwpożarowego, w tym gaśnic),
Huhtamaki Polska Sp. z o.o. (opakowania z tworzyw sztucznych - inwestor z Finlandii), 
Fabryka Elementów Złącznych (producent i eksporter śrub i nitów),
EM Trans (obrót paliwami ropopochodnymi),
Jan Bauer (spedycja oraz transport krajowy i międzynarodowy),
Ekochem S.A. (chemia przemysłowa oraz środki ochrony osobistej),
Fabud (beton i konstrukcje betonowe),
Labor (domy murowane),
Wolf System (domy drewniane - inwestor z Austrii),
Haldex (przeróbka hałd pogórniczych - współudział kapitału węgierskiego),
Pumar (kompleksowe roboty inwestycyjne i modernizacyjne),
Kotłomontaż (zbiorniki ciśnieniowe i aparatura chemiczna),
Wanda (tradycyjna manufaktura wyrobów szklanych).
Rolę Huty „Jedność” w dużym stopniu miała przejąć sąsiadująca z nią nowoczesna Walcownia Rur „Jedność”, jednak z powodu wstrzymania kredytowania inwestycji w dającym się przewidzieć okresie wątpliwe jest rozpoczęcie przezeń działalności.
  
4. Bezrobocie

Tabela nr 4: Liczba bezrobotnych w latach 1993 – 2003
1993	1994	1995	1996	1997	1998	1999	2000	2001	2002	2003	
3181	3262	2975	2852	2375	2528	3652	4663	6134	6600	7090	

Tabela nr 5: Struktura wykształcenia bezrobotnych
Podstawowe	38% - 2677 osób	
Zawodowe	34% - 2395 osób	
Średnie	25% - 1761 osób	
Wyższe	3% -     211 osób	

W roku 2003 bezrobocie w Siemianowicach Śląskich oscyluje wokół pułapu 30 %, co oznacza, iż pracy pozbawionych jest około 7.000 mieszkańców miasta. Wśród bezrobotnych wyraźnie dominują osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym. Ponad 3.300 osób pozostaje bez pracy przez okres powyżej 12 miesięcy.
Liczba bezrobotnych ulegnie dalszemu zwiększeniu w związku z likwidacją Huty Jedność S.A. i brakiem perspektyw uruchomienia działalności przez Walcownię Rur.  Należy również podkreślić, iż  istnieje duże prawdopodobieństwo upadłości wielu drobnych podmiotów gospodarczych. Według danych Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w czerwcu br. niemal jedna czwarta najemców komunalnych lokali użytkowych zalegała z czynszem za okres przekraczający dwa miesiące.
Potencjalne nowe miejsca pracy mogą powstać m.in. w Wojskowych Zakładach Mechanicznych (w ciągu najbliższych kilku lat planuje się tam przyjęcie 100-150 osób w związku z uruchamianiem produkcji transportera opancerzonego) oraz w przygotowywanej do otwarcia w przyszłym roku Śląsko – Wielkopolskiej Giełdzie Odzieżowej (200 – 300 miejsc pracy) i w markecie sieci Kaufland.
Pośrednictwem pracy w Siemianowicach Śląskich zajmują się przede wszystkim Powiatowy Urząd Pracy oraz Młodzieżowe Biuro Pracy OHP. 
Powiatowy Urząd Pracy usiłuje podnosić kwalifikacje osób bezrobotnych organizując szkolenia dopasowane do potrzeb obecnego rynku pracy, w roku 2003 przeszkolonych zostało 535 osób. Wdrażane są również programy mające na celu subsydiowanie pracodawców zatrudniających hutników zwalnianych z Huty „Jedność” oraz programy wynikające z możliwości stwarzanych przez ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (roboty publiczne, staże absolwenckie oraz prace interwencyjne)
Niektóre z pojawiających się możliwości aktywnego przeciwdziałania bezrobociu w Siemianowicach Śląskich wiążą się z dorobkiem Międzynarodowej Konferencji Przeciwdziałania Bezrobociu oraz z podpisanym wówczas Paktem na rzecz Zatrudnienia.

Oświata

W Siemianowicach Śląskich działają następujące placówki oświatowe:
- 15 przedszkoli, w tym 1 specjalne i 1 społeczne-tzw.waldorfskie,
- 17 szkół podstawowych, w tym 1 specjalna i 1 dla dorosłych,
- 10 gimnazjów, w tym 1 specjalne i 2 prywatne,
- 7 liceów ogólnokształcących, w tym 1 katolickie i 1 prywatne,
- 3 licea profilowane,
- 4 technika: gastronomiczne, przemysłu drzewnego, hotelarskie i mechaniczno – hutnicze,
- 4 zasadnicze szkoły zawodowe, w tym 1 specjalna,
- prywatne policealne studium zaoczne. 

Służba zdrowia

W miejsce dotąd funkcjonujących szpitali miejskich nr 1 i 2 tworzony jest obecnie szpital powiatowy. Zadłużenie siemianowickiej służby zdrowia stanowi ogromny problem dla władz miejskich i poważne obciążenie dla komunalnego budżetu. Problem ten w dużym stopniu wynika z uwarunkowań strukturalnych leżących poza gestią władz lokalnych. Wydaje się, iż optymalnym rozwiązaniem dla siemianowickich struktur opieki zdrowotnej jest przyspieszenie ich komercjalizacji (w dalszym etapie – prywatyzacji), co z pewnością nie zlikwiduje finansowych kłopotów, niemniej jednak może spowodować optymalizację zarządzania i zmniejszenie skali problemów. 

Zasoby mieszkaniowe

     Tabela nr 6: spółdzielcze i komunalne zasoby mieszkaniowe w Siemianowicach Śląskich
TREŚĆ	SPÓŁDZIELNIE
MIESZKANIOWE	MPGKiM	RAZEM	
1.Ilość mieszkań
2.Ilość mieszkańców
3.Ilość oczekujących na mieszkanie
4.Stan techniczny
-	dobry
-	średni
-	zły	18 124
47 881
1383

17 464
660
-	7460
16 740
945

1940
1044
4476	25 584
64 621
2328

19 404
1704
4476	

Ilość mieszkań w budynkach prywatnych oscyluje wokół 2.500, przy czym większość wśród nich stanowią mieszkania w budownictwie wielorodzinnym. W zasobach mieszkaniowych Siemianowic Śląskich zdecydowanie dominują zatem zasoby spółdzielni mieszkaniowych, przede wszystkim Siemianowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Mieszkania spółdzielcze są zarazem na ogół w znacznie lepszym stanie, niż komunalne (stan większości tych ostatnich klasyfikuje się jako zły). Warto również podkreślić, iż Siemianowicka Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadzi obecnie inwestycje w zakresie budowy nowego zespołu domów na osiedlu Węzłowiec, co stanowi aktualnie jeden z niewielu w regionie przykładów rozbudowy budownictwa wielorodzinnego. Władze miasta nie zdecydowały się na kontynuowanie działalności powołanego w roku 2000 Siemianowickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego. 
Poszerzająca się w mieście sfera ubóstwa skutkuje dużą ilością osób posiadających zaległości czynszowe, zarówno w mieszkaniach spółdzielczych, jak i komunalnych. 
Wydatki budżetu miasta na remonty kamienic i mieszkań komunalnych aktualnie mniej więcej równoważą się z wpływami, jakie miasto uzyskuje z czynszów pobieranych przez administratora tych budynków – Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Powszechnym zjawiskiem jest brak dbałości najemców mieszkań komunalnych o użytkowany przez nich majątek. Równocześnie obecnie funkcjonujące ulgi przy zakupie mieszkań komunalnych przez ich najemców (85 % wartości tych mieszkań) skłaniają bardzo niewielką liczbę osób do korzystania z tej propozycji. Składa się na to zarówno na ogół zły stan kamienic i mieszkań, jak i generalne ubożenie mieszkańców miasta. 
Na gminie ciąży obowiązek zabezpieczenia mieszkań socjalnych, z którego coraz trudniej będzie się wywiązywać. Grozi to roszczeniami np. ze strony spółdzielni mieszkaniowych, które ponoszą koszty z tytułu niemożności eksmisji lokatorów zalegających z opłatami czynszowymi.

Sport i rekreacja

W mieście funkcjonuje jeden duży kompleks sportowy – Pszczelnik, administrowany przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, gdzie znajduje się m.in. otwarty basen, hala sportowa oraz boisko. Głównym obiektem sportowym w dzielnicy Michałkowice jest z kolei Hala Zborna, w pobliżu której modernizowana jest kryta pływalnia. Obiekt tego typu znajduje się ponadto w centrum miasta przy ul. Śniadeckiego. Przy ulicy Kapicy powstaje natomiast kompleks sportowy z nowoczesnym stadionem ze sztuczną trawą. Popularnymi terenami rekreacyjnymi są: Park Górnik w Michałkowicach (z Domem Kultury „Zameczek”), Zespół Pałacowo – Parkowy w centrum miasta, zespół leśny Bażanciarnia, lasek bytkowski, strzelnica sportowa oraz pole golfowe. Wydaje się, iż obecnie stan infrastruktury rekreacyjnej w Siemianowicach Śląskich należy uznać za zadowalający i można traktować go jako poważny atut miasta. Kwestią do rozwiązania pozostaje optymalizacja zarządzania i lepsze pozyskiwanie klientów, stąd potrzebą chwili zdaje się być prywatyzacja jednostek zarządzających obiektami sportowymi i rekreacyjnymi. Miasta nie stać na dalsze dopłacanie do nich na obecnym poziomie. 

Środowisko naturalne

Siemianowice Śląskie należały do niedawna do typowych miast przemysłowych, w których funkcjonowały zakłady silnie oddziałujące na środowisko przyrodnicze, przede wszystkim z branż: górniczej i hutniczej. Likwidacja dokonana w przypadku KWK „Siemianowice” i przeprowadzana w stosunku do Huty „Jedność” powoduje, iż obecnie na środowisko najsilniej oddziałują energetyka zawodowa oraz składowisko odpadów komunalnych.
Ponadto wokół Siemianowic Śląskich znajduje się wiele obiektów wpływających na stan środowiska przyrodniczego:
- składowiska kopalni „Saturn” w Czeladzi,
- oczyszczalnia ścieków i kompostownia na granicy Siemianowic z Czeladzią,
- Zakłady Metalurgiczne „Silesia”, rekultywowane wysypisko odpadów dla Katowic i Elektrociepłownia „Katowice”,
- Zakłady Azotowe w Chorzowie, Rów Michałkowicki oraz wysypisko odpadów komunalnych.
Należy również wspomnieć, iż na terenie Siemianowic Śląskich znajduje się około 55 ha obszarów zdewastowanych (głównie pokopalnianych), których rekultywacja stworzyłaby możliwość wykorzystania znacznie większej powierzchni (również terenów sąsiadujących) dla celów ekologicznych lub gospodarczych. Są to jednak przedsięwzięcia na ogół bardzo kosztowne. 

W przyszłym roku ukończony ma zostać Miejski Program Ochrony Środowiska.
   
Infrastruktura techniczna

1. Wodociągi

Zaopatrzenie miasta w wodę pitną następuje z wodociągu grupowego, należącego do Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów (GPW) w Katowicach. Stan techniczny infrastruktury GPW w obrębie granic miasta jest na ogół dobry. Dzięki zasilaniu z wielu kierunków istnieje pełne zabezpieczenie ciągłej dostawy wody.
Ze względu na fakt, iż do chwili obecnej nie skomunalizowano mienia Rejonowego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Katowicach (RPWiK), sieć wodociągowa dostarczająca wodę do budynków mieszkalnych i zakładów pracy na terenie miasta o łącznej długości ok. 100.000 mb ma wielu właścicieli.
Większość sieci wodociągowej znajduje się na stanie majątkowym RPWiK (ok. 82.000 mb). Pozostała część jest własnością gminy, spółdzielni mieszkaniowych i zakładów pracy. Ten stan prawny powoduje wiele niedogodności i nieprawidłowości w gospodarce mieniem wodociągowo – kanalizacyjnym, głównie ze względu na brak jednego administratora całej sieci.
Utworzenie miejskiego przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, które przejęłoby przede wszystkim majątek RPWiK mogłoby ułatwić otwarcie możliwości korzystania z potencjalnych własnych ujęć wody zlokalizowanych w szybach ZG „Rozalia”. 

2. Kanalizacja

Łączna długość sieci kanalizacji sanitarnej, deszczowej i ogólnospławnej wynosi ok. 153.000 mb z czego ok. 84.000 mb znajduje się na majątku RPWiK (głównie kanalizacja sanitarna). Pozostała część jest własnością gminy, spółdzielni mieszkaniowych oraz zakładów pracy. Natomiast cała sieć kanalizacji deszczowej jest własnością gminy.
Ścieki sanitarne systemem kolektorów pracujących w układzie grawitacyjno – tłocznym odprowadzane są do grupowej oczyszczalni ścieków Siemianowice Centrum.
Stan techniczny sieci kanalizacyjnej w przeważającej części jest niezadowalający, głównie ze względu na jej wiek i zniszczenia wskutek szkód górniczych.
W roku 2003 zakończono inwestycję w rozbudowę sieci kanalizacyjnej w dzielnicach Bańgów i Przełajka oraz rozpoczęto realizację I i II etapu inwestycji w rozbudowę i modernizację sieci kanalizacyjnej w dzielnicy Michałkowice. Pojawiła się możliwość współfinansowania kolejnych etapów tej inwestycji ze środków europejskiego Funduszu Spójności, przy czym do pozyskania środków nie dojdzie, o ile objęta inwestycją część sieci pozostanie własnością przedsiębiorstwa państwowego, jakim jest RPWiK. 

3. Sieć ciepłownicza

Siemianowice Śląskie są zaopatrywane w energię cieplną głównie z Ciepłowni Siemianowice, Kotłowni Bańgów oraz dwóch źródeł energetyki zawodowej – EC Chorzów i EC Katowice.
Większość sieci cieplnej znajduje się w posiadaniu państwowego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej (PEC) w Katowicach. Składa się ona z sieci magistralnych, których stan techniczny jest dobry i bardzo dobry. Sieć ciepłownicza rozdzielcza, przyłączeniowa i osiedlowa jest również w dobrym stanie technicznym. Właścicielami sieci są również Ciepłownia Siemianowice sp. z o.o., spółdzielnie mieszkaniowe, gmina i zakłady pracy.
Ogólnie ocenia się, że stan sieci jest dobry i zapewnia prawidłowe dostawy ciepła do odbiorców.
Podobnie jak w przypadku sieci wodociągowo – kanalizacyjnej do tej pory nie nastąpiła komunalizacja PEC, co powoduje, że miasto ma niewielki wpływ na gospodarkę w dziedzinie energetyki cieplnej.
W 1999 r. gmina wybudowała dwie nowoczesne kotłownie gazowo – olejowe w szpitalach nr 1 i nr 2, zastępując istniejące tam nie ekologiczne, mało sprawne kotłownie węglowe. Kotłownie te eksploatowane są obecnie przez szpital, przychodnię zdrowia oraz Centrum Leczenia Oparzeń. Nie jest to eksploatacja optymalna z ekonomicznego punktu widzenia.

4. Sieć elektroenergetyczna

Dostawa energii elektrycznej nie jest zadaniem własnym gminy. Za dostawę energii elektrycznej odpowiedzialny jest Górnośląski Zakład Elektroenergetyczny  (GZE) w Gliwicach. Wykonuje on swoje zadanie poprzez utworzoną przez siebie spółkę GZE – Rejon Energetyczny Chorzów sp. z o.o.
Liczba odbiorców energii elektrycznej na terenie miasta wynosi ponad 28.000. Stan techniczny urządzeń jest zadowalający.
Własnością komunalną są lampy uliczne oraz niewielka ilość innych urządzeń i sieci. Lampy uliczne zostały w ostatnich latach całkowicie wymienione na energooszczędne.

5. Sieć gazownicza

Zaopatrzenie w gaz odbywa się wyłącznie z systemu gazu ziemnego. Przez teren miasta przebiegają trasy gazociągów magistralnych w kierunkach Tarnów – Chorzów i Chorzów – Dąbrowa Górnicza.
Długość sieci niskoprężnej i średnioprężnej na terenie miasta wynosi ok. 100.000  m. Istniejąca sieć rozdzielcza oraz stacje redukcyjno – pomiarowe posiadają duże rezerwy przepustowości, umożliwiając zabezpieczenie dużych ilości gazu na cele komunalno – bytowe i grzewcze.
Sieć gazowa jest w zdecydowanej większości własnością Górnośląskiego Okręgowego Zakładu Gazownictwa (GOZG) w Zabrzu.

6. Sieć drogowa

W mieście znajduje się 91 km dróg, w tym 3,4 km drogi krajowej A 4. Wszystkie drogi posiadają nawierzchnię asfaltową, jednak ich standard oraz stan techniczny nie jest zadowalający.
Przeprowadzone w 1998 r. kompleksowe badania ruchu wykonane przez Krakowskie Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji wykazały, że największe natężenie dobowe ruchu występuje na drodze krajowej A 4, ale prawie identyczne natężenie ruchu stwierdzono na głównych ulicach miasta. Dotyczy to ciągu ulic Wróblewskiego, Bytkowskiej, Oświęcimskiej i Kościelnej oraz ulic Katowickiej, Staszica, Zwycięstwa, jak również ulicy Mysłowickiej. Według tych badań ruch wewnętrzny w mieście stanowił zaledwie 5 % ogółu. Ruch tranzytowy samochodów w granicach miasta oszacowano wówczas na 38 %, zaś główny udział w ruchu samochodowym w Siemianowicach Śląskich miał ruch docelowo – źródłowy (zaczynający się lub kończący w mieście). Wskazuje to na konieczność usprawnienia ruchu w samym mieście oraz przeniesienia ruchu tranzytowego poza ulice miasta.
Celowi temu służyła budowa ronda na skrzyżowaniu ulic Świerczewskiego, Michałkowickiej i Parkowej oraz przygotowanie koncepcji urbanistycznej nowego układu komunikacyjnego w przemysłowej dzielnicy Srokowiec. Realizacja tej koncepcji umożliwiłaby posiadanie przez miasto obwodnic południowej i wschodniej z węzłem na Srokowcu. Koncepcja ta jest obecnie przedmiotem uzgodnień międzygminnych i została poszerzona o plan budowy obwodnicy północnej, mającej odciążyć łączącą Piekary z Czeladzią ulicę Krupanka (droga krajowa A 4).
Ważnym dla miasta projektowanym przedsięwzięciem jest również połączenie ulic Chemicznej i Budowlanej, co doprowadzi do połączenia centrum miasta z tą ostatnią, a tym samym z kilkoma ważnym dla Siemianowic Śląskich przedsiębiorstwami: m.in. Huhtamaki, Wolf System i Ekochem. 

Możliwości inwestycyjne miasta

W roku 1999 przeprowadzono na zlecenie Zarządu Miasta analizę finansową Siemianowic Śląskich, z której wynikało, że potencjał finansowy gminy mierzony wskaźnikiem wolnych środków w budżecie jest mały.
Z analizy wynika, że na inwestycje i obsługę kredytów inwestycyjnych można w latach 2000 – 2005 przeznaczyć w budżecie ok. 6,5 % dochodów gminy (ok. 7 mln zł). Kwota ta mogłaby ulec zwiększeniu przy dokonaniu oszczędności w wydatkach związanych z funkcjonowaniem instytucji gminnych. W ostatnim okresie sytuację pogorszyła konieczność pokrywania części zobowiązań siemianowickiej służby zdrowia.
Dodatkowe źródła finansowania mogą pochodzić z częściowo umarzalnych pożyczek z Wojewódzkiego i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jak również z dotacji pochodzących z funduszy pomocowych Unii Europejskiej: przede wszystkim z funduszy strukturalnych oraz z Funduszu Spójności.
W latach ubiegłych gmina nie aplikowała o dofinansowanie inwestycji infrastrukturalnych z funduszy przedakcesyjnych. W styczniu roku 2003 powołano w strukturze Urzędu Miejskiego w ramach Wydziału Rozwoju Miasta Referat Pozyskiwania Środków Pozabudżetowych, który przygotował karty projektowe skierowane do bazy ISEKP prowadzonej przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (w załączeniu). Właściwe wnioski o dofinansowanie z funduszy strukturalnych będzie można składać od roku przyszłego, przy czym priorytetami będą inwestycje związane z rozbudową układu komunikacyjnego. Równocześnie na indykatywnej liście kart projektów przeznaczonych potencjalnie do dofinansowania z Funduszu Spójności znalazł się wniosek dotyczący modernizacji sieci kanalizacyjnej w dzielnicy Michałkowice. Ze względu na braki w dokumentacji ewentualne dofinansowanie inwestycji będzie mogło mieć miejsce za okres rozpoczynający się najwcześniej od roku 2005.

Analiza SWOT dla Siemianowic Śląskich

Mocne strony miasta:
Duża ilość zieleni i obiektów rekreacyjnych
Relatywnie dobry stan środowiska naturalnego
Relatywnie dobry stan infrastruktury technicznej

Słabe strony miasta:
Relatywnie mała ilość terenów pod inwestycje
Brak połączenia rejonu przemysłowego Srokowiec z centrum miasta
Duża ilość szkód górniczych i terenów zdegradowanych 
Zły stan dużej części budynków mieszkalnych (wyjąwszy zasoby Siemianowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej)
Brak wyraźnie ukształtowanego centrum
Duża skala patologii społecznych wynikających z trwałego i rosnącego bezrobocia
Niski odsetek osób legitymujących się średnim i wyższym wykształceniem

Szanse dla miasta:
Położenie geograficzne (sąsiedztwo Katowic, możliwość bezpośredniego skomunikowania z lotniskiem w Pyrzowicach i terminalem w Sławkowie, sąsiedztwo WPKiW)
Rozbudowujący się układ komunikacyjny Aglomeracji Górnośląskiej i łączenie go w transeuropejskie systemy transportowo - logistyczne
Potencjalnie duża liczba osób chętnych do podjęcia pracy  

Zagrożenia dla miasta:
Przewaga konkurencyjna sąsiednich ośrodków miejskich, zwłaszcza Katowic
Struktura własnościowa przedsiębiorstw zarządzających siecią kanalizacyjną i ciepłowniczą
Deficyt budżetowy wykazujący cechy trwałości

Aktualizacja celów strategicznych

Należy założyć, iż aktualność zachowują przyjęte w strategii rozwoju miasta na lata 1997-2015 wyznaczniki jego nowego wizerunku, tj.:
- zrestrukturyzowana gospodarka, w której ważne miejsce zajmie sektor usług,
- zrewitalizowane dzielnice o wysokim standardzie mieszkaniowym i infrastrukturalnym,
- usługi społeczne w dziedzinie edukacji, kultury, rekreacji i ochrony zdrowia,
- zmodernizowany układ komunikacyjny dostosowany do rozbudowanych tranzytowych szlaków komunikacyjnych Aglomeracji Górnośląskiej.

U podstaw strategii rozwoju miasta na lata 1997-2015 wyznaczono siedem pól strategicznych:
- edukacja i kadry
- infrastruktura i ochrona środowiska,
- komunikacja i telekomunikacja,
- pobudzanie i rozwój przedsiębiorczości,
- gospodarka mieszkaniowa,
- kultura i rekreacja,
- ochrona zdrowia i pomoc społeczna.

Analiza aktualnej sytuacji miasta, jego mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń, jak również fakty złego stanu finansów komunalnych i drastycznego wzrostu bezrobocia wymuszają skoncentrowanie priorytetów działalności na czterech polach strategicznych:
- edukacja i kadry,
- infrastruktura i ochrona środowiska,
- komunikacja i telekomunikacja,
- pobudzanie i rozwój przedsiębiorczości
Jednak nawet w ramach tych pól należy zawęzić zakres działań określanych jako strategiczne. W ramach wskazanych wyżej pól proponuje się zatem następujące cele strategiczne:

Cel strategiczny nr 1
Podniesienie ogólnego poziomu wykształcenia mieszkańców oraz pełna dostępność młodzieży do szkolnictwa średniego i wyższego

Dla osiągnięcia celu strategicznego nr 1 należy zintensyfikować starania wypełniające obrany wiodący kierunek działań:

Kierunek 1: Poszerzenie oferty kształcenia w szkolnictwie ponadpodstawowym w dostosowaniu do potrzeb rynku pracy 
Miasto w dalszym ciągu cechuje się niskim wskaźnikiem poziomu wykształcenia. Bliskość katowickiego ośrodka akademickiego w powiązaniu z atrakcyjnymi kompleksami terenów zielonych w mieście czyni Siemianowice Śląskie dogodnym miejscem dla rozwoju szkolnictwa policealnego i wyższego. Równocześnie należy stymulować działania zmierzające do dostosowania szkolnictwa do potrzeb aktualnego rynku pracy. Należy podkreślić, iż podniesienie i zoptymalizowanie poziomu oraz zakresu wykształcenia mieszkańców miasta wcale nie musi być nakierowane wyłącznie na potrzeby siemianowickiego rynku pracy. Wydaje się, że w sposób nieuchronny Siemianowice staja się w większym niż dawniej stopniu miastem rezydencjalnym, gdzie duża część mieszkańców znajduje zatrudnienie w innych miastach. Inną kwestią są starania, by ludzie ci czas wolny byli skłonni spędzać w Siemianowicach Śląskich.
Na kierunek 1 składają się następujące przedsięwzięcia strategiczne:
- utworzenie Wyższej Uczelni Wielofakultatywnej, 
- utworzenie Centrum Kształcenia Praktycznego,
- doposażenie pracowni przedmiotowych w sprzęt specjalistyczny w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych
- stworzenie banku informacji o lokalnym i regionalnym rynku pracy oraz kwalifikowanych zasobach ludzkich miasta,

Cel strategiczny nr 2
Nowoczesna infrastruktura i organizacja gospodarki komunalnej w mieście

Realizacja celu strategicznego nr 2 wymaga uruchomienia trzech kierunków działań

Kierunek 1: Rozbudowa infrastruktury ochrony środowiska

Siemianowice Śląskie są miastem stosunkowo dobrze wyposażonym w sieć wodociągową, kanalizacyjną i gazową, jednak w wielu miejscach podstawowe sieci infrastrukturalne wymagają modernizacji i rozbudowy.
W ramach kierunku 1 jako podstawowe przedsięwzięcia strategiczne można obecnie wymienić:
- rozbudowa i modernizacja systemu kanalizacji sanitarnej i deszczowej w dzielnicy Michałkowice,
- modernizacja sieci infrastrukturalnych na terenach przylegających do ciągów komunikacji drogowej.

Kierunek 2: Komunalizacja i częściowa prywatyzacja infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej

Infrastruktura techniczna miasta, w szczególności przedsiębiorstwo energetyki cieplnej oraz przedsiębiorstwo wodociągów i kanalizacji nie podlegają zadawalającej modernizacji m.in. z powodu braku przeprowadzenia zmian własnościowych. Przedsiębiorstwa te w dalszym ciągu są zakładami państwowymi. Tworzy to dodatkowe zagrożenie wykluczenia miasta Siemianowice Śląskie z możliwości ubiegania się o dofinansowanie ze środków unijnych inwestycji w tych sferach. Ponadto utworzenie własnego przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego mogłoby ułatwić możliwość potencjalnego skorzystania z własnych ujęć wody zlokalizowanych w szybach ZG „Rozalia”. Dalszym etapem przekształceń własnościowych mogłaby być częściowa prywatyzacja tych przedsiębiorstw polegająca na ich dokapitalizowaniu przez branżowych inwestorów, co ułatwiłoby realizację potrzebnych inwestycji.  
Kierunek 2 obejmuje zatem w pierwszym etapie dwa przedsięwzięcia strategiczne:
- powołanie miejskiego przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, 
- powołanie miejskiego przedsiębiorstwa energetyki cieplnej.

Nie wydaje się, by w najbliższym czasie stać było miasto na znaczące postępy w rekultywacji terenów poprzemysłowych.

Cel strategiczny nr 3
Budowa nowego systemu komunikacji drogowej dla miasta

Wadliwa infrastruktura komunikacyjna miasta jest jednym z głównych czynników hamujących jego rozwój. Miasto znajduje się poza kolejowym i w swej większości poza tramwajowym ruchem pasażerskim. Ruch tranzytowy odbywa się przez centrum miasta, ono zaś nie jest skomunikowane z przemysłowym rejonem Srokowiec. Skierowanie głównego nurtu ruchu tranzytowego poza Centrum ułatwiłoby zamknięcie dla ruchu kołowego odcinka ulicy Świerczewskiego pomiędzy skrzyżowaniami z ulicami Staszica oraz  27 Stycznia i 1 Maja, co stworzyłoby warunki do powstania deptaka charakterystycznego dla centrów miast.
Osiągniecie celu strategicznego nr 3 wymaga uruchomienia dwóch kierunków działań:

Kierunek 1: Remont i modernizacja dróg lokalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą
Kierunek 1 tworzą cztery przedsięwzięcia strategiczne:
- rozbudowa i modernizacja ulicy Budowlanej w celu połączenia jej z ulica Chemiczną,
- modernizacja ulicy Śmiłowskiego,
- modernizacja ulicy Mysłowickiej,
- budowa parkingów w centrum miasta w rejonie ulic: Moniuszki, Dworcowa i Powstańców

Kierunek 2: Budowa obwodnic miejskich
Na kierunek 2 składają się dwa powiązane z sobą przedsięwzięcia strategiczne, przygotowywane do realizacji w ramach porozumienia miedzygminnego:
- budowa obwodnicy południowej i wschodniej z węzłem w rejonie przemysłowym Srokowiec,
- budowa obwodnicy północnej 

Cel strategiczny nr 4
Ożywienie gospodarcze miasta

Upadek głównych niegdyś zakładów przemysłowych miasta: kopalni i huty nie został zrekompensowany rozwojem firm sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz napływem inwestorów spoza miasta. W efekcie mamy do czynienia z rekordową skalą bezrobocia, poszerzającą się sferą ubóstwa, malejąca siłą nabywczą ludności i coraz trudniejszą sytuacją małych i średnich podmiotów gospodarczych bezpośrednio od tej siły uzależnionych.
Osiągnięcie celu strategicznego nr 4 będzie możliwe dzięki podjęciu czterech kierunków działania:

Kierunek 1: Wspieranie i promowanie lokalnego sektora małych i średnich przedsiębiorstw
Kierunek 2: Aktywizacja kapitału ludzkiego poprzez edukację i szkolenia
Kierunek 3: Rozwój infrastruktury dla nowych przedsięwzięć gospodarczych
Kierunek 4: Prywatyzacja możliwie wszystkich składników majątku komunalnego, łącznie z mieszkaniami komunalnymi oraz jednostkami zajmującymi się sportem i rekreacją. 

Kierunki te opisane są szczegółowo w Programie ożywienia gospodarczego miasta, który jest dokumentem operacyjnym w stosunku do Strategii.